Freelancing i oporezivanje

Priredila: Dunja Jovanović

Institut za pravo i finansije

Decembar 2015

Freelanceri su fizička lica koja rade samostalno, nisu zaposlena kod klijenta za koga rade, a stvaraju unikatna dela, odnosno pružaju profesionalne usluge koja su povezana sa njihovom ličnošću.

Freelanceri su obuhvaćeni zakonom, isto kao i svi drugi zaposleni radnici ili preduzetnici, nisu statusno prepoznatljivi. Freelance poslovanje obuhvata novinare, programere, prevodioce, web dizajnere, umetnike, muzičare, glumce, režisere, scenografe, producente, likovne umetnike, pisce, grafičke dizajnere, fotografe, arhitekte i brojne druge profesije, svi freelanceri stvaraju unikatna dela koja su povezana sa njihovom ličnošću.

Freelancer može da registruje svoju delatnost, registrovanjem tzv. preduzetničke radnje (agencije, biroa, studia, salona i slično) ili privrednog društva čime gubi status freelancera, ali i dalje se bavi freelance delatnošću.

freelance1

Svaki prihod se oporezuje, pa tako i prihodi od freelance delatnosti. Sva sredstva koja se ostvaruju, a primljena su preko dinarskih i deviznih računa banaka u Srbiji jesu sredstva koja predstavljaju predmet potencijalnog oporezivanja na kraju godine.

Razlikujemo dva slučaja:

        • Ako je u pitanju poslovanje između freelancera i domaćeg pravnog lica, ona su obavezi da za ta sredstva isplate pripadajuće poreze i doprinose
        • Ako je u pitanju poslovanje između freelancera sa stranim licem, freelancer je u obavezi da sam obračuna i plati poreze i doprinose

U slučaju poslovanja sa stranim licem, javlja se obaveza da freelancer sam obračuna poreze i doprinose (prema srednjem kursu NBS na dan prispeća novca). U pitanju je postupak gde je potrebno:

        • Popuniti dva primerka obrazaca PP-OPO (Poreska prijava o obračunatom i plaćenom porezu po odbitku i pripadajućim doprinosima na zaradu/drugu vrstu prihoda od strane fizičkog lica kao poreskog obveznika);
        • Popuniti uplatnicu na iznose poreza i doprinosa iz PP-OPO i uplatiti obračunati iznos (za porez koji je inostrani klijent platio u svojoj zemlji, klijent vam dostavlja potvrdu o visini plaćenog poreza, za iznos iz te potvrde vi umanjujete obračunati porez za tu uplatu);
        • Uz obrazac PP-OPO treba priložiti i izvod iz banke iz koga se vidi iznos uplaćene cifre iz inostranstva, kao i datum uplate;
        • Odneti u lokalnu filijalu Poreske uprave (od prvog do petog u mesecu za prihode primljene prethodnog meseca);
        • Poreska uprava će overiti obrazac (pečatom i kodom), jedan primerak zadržati za sebe, a drugi vratiti freelanceru, koji je dužan da ga čuva u svojoj dokumentaciji sledećih deset fiskalnih godina;

Prikaz obračuna i uplate poreza i doprinosa u slučaju inostrane uplate:

freelance2

Prihod koji se prijavljuje ulazi u godišnju osnovicu za obračun godišnjeg poreza na dohodak građana, pa ukoliko se pređe propisana granica podnosi se godišnji PPDG-5 (Poreska prijava za utvrđivanje godišnjeg poreza na dohodak građana).

Porez za fizička lica na ukupan godišnji prihod je u obavezi je da se plaća ukoliko godišnji prihod pređe određenu granicu koju propisuje Država. Prema Zakonu o porezu na dohodak građana, godišnji porez na dohodak građana plaća se na osnovicu po sledećim stopama:

        • na iznos do šestostruke prosečne godišnje zarade – 10%
        • na iznos preko šestostruke prosečne godišnje zarade – 10% na iznos do šestostruke prosečne godišnje zarade + 15% na iznos preko šestostruke prosečne godišnje zarade

Prijava na zdravstveno i penziono osiguranje: Potrebno je popuniti M-UN obrazac u dva primerka i predati u obližnji RFPIO (ponesete na uvid overen PP-OPO obrazac, kao i dokaz o uplati doprinosa i poreza-uplatnice i ugovor/dokaz kao osnov uplate). Ukoliko je u pitanju nezaposleno lice, posle uplate i predaje PP-OPO u lokalnoj ispostavi za socijalno i zdravstveno osiguranje može se pokrenuti postupak za dobijanje knjižice.
Pravna podloga:

Zakon o porezu na dohodak građana (“Službeni glasnik RS“, br. 24/01 , 80/02 – dr. zakon, 80/02, 135/04, 62/06, 65/06 – ispravka, 31/09, 44/09, 18/10, 50/11, 91/11 – US, 93/12, 114/12 – US, 47/13, 48/13 – ispravka, 108/13, 57/14, 68/14 – dr. zakon)

Izvor podataka: http://www.budifreelancer.co.rs/

NAPOMENA

Tekst je informativnog karaktera i Institut za pravo i finansije ne snosi nikakve posledice za eventualne pogrešne podatke i promene podataka u relevantnom Zakonu ili na sajtu korišćenog izvora.