Osnivanje akcionarskog društva

Priredila: Dunja Jovanović

Institut za pravo i finansije

Oktobar 2015

U našem pravu, sva akcionarska društva osnivaju se zaključivanjem i registracijom osnivačkog akta, bez javne ponude, tzv. simultanim načinom osnivanja.

Osnivači mogu biti fizička i pravna lica, domaćeg i stranog porekla, kao i država. Broj osnivača se ne propisuje, a dopušta se osnivanje jednočlanog akcionarskog društva.

Osnivanje akcionarskog društva započinje donošenjem osnivačkog akta, koji je obavezan i konstitutivan akt. Pored osnivačkog akta, ovo druptvo mora da ima statut kojim se uređuje upravljanje društvom i njegovo poslovanje.

Akcionari koji osnivaju akcionarsko društvo donose osnivački akt koji obavezno sadrži:

  • identifikaciju akcionara
  • poslovno ime i sedište društva
  • pretežnu delatnost društva
  • ukupan iznos novčanog uloga, odnosno novčanu vrednost i opis nenovčanog uloga svakog od akcionara osnivača, rok uplate, odnosno unosa uloga
  • podatke o akcijama koje upisuje svaki akcionar koji osniva društvo i to: broj akcija, njihovu vrstu i klasu, njihovu nominalnu vrednost, odnosno kod akcija bez nominalne vrednosti deo osnovnog kapitala za koji su one izdate
  • izjavu osnivača da pristupa osnivanju akcionarskog društva i preuzima obavezu uplate odnosno unosa uloga po osnovu upisanih akcija

Statutom uređuje se upravljanje društvom i druga pitanja od značaja za poslovanje društva. Statut se registruje i objavljuje. Statut obavezno sadrži:

  • poslovno ime i sedište društva
  • pretežnu delatnost društva
  • podatke o visini upisanog i uplaćenog osnovnog kapitala, kao i podatke o broju i ukupnoj nominalnoj vrednosti odobrenih akcija, ako postoje
  • bitne elemente izdatih akcija svake vrste i klase u skladu sa zakonom kojim se uređuje tržište kapitala, a kod akcija koje nemaju nominalnu vrednost odnosno računovodstvenu i iznos dela osnovnog kapitala za koji su one izdate, uključujući i eventualne obaveze, ograničenja i privilegije vezane za svaku klasu akcija
  • vrste i klase akcija i drugih hartija od vrednosti koje je društvo ovlašćeno da izda
  • posebne uslove za prenos akcija, ako postoje
  • postupak sazivanja i održavanja skupštine
  • određivanje organa društva i njihovog delokruga, broja njihovih članova, bliže uređivanje načina imenovanja i opoziva tih članova, kao i načina odlučivanja tih organa
  • druga pitanja za koja je zakonom određeno da ih sadrži statut akcionarskog društva

Troškove osnivanja snosi društvo ili osnivači imaju pravo na naknadu tih troškova od društva, što je detaljnije uređeno u okviru statuta. Ukoliko naknada tih troškova nije predviđena prvim statutom, u tom slučaju društvo neće biti u obavezi da naknadi bilo koji iznos troškova njegovim osnivačima.

Registracionu prijavu podnosi lice koje su osnivači ovlastili, uz koju je dužno da priloži određene dokaze. Pravni subjektivitet stiče se unosom traženih podataka u registar.

Pravna podloga:

Zakon o privrednim društvima („Sl. glasnik RS“, br. 36/2011, 99/2011, 83/2014 – dr. zakon i 5/2015)

NAPOMENA

Tekst je informativnog karaktera i Institut za pravo i finansije ne snosi nikakve posledice za eventualne pogrešne podatke i promene podataka u relevantnom Zakonu.